For best experience please turn on javascript and use a modern browser!

2015 is het Jaar van het Licht en het Jaar van Einstein: de laatste vervolmaakte in 1915 zijn algemene relativiteitstheorie, en UNESCO heeft Licht tot cultureel thema van 2015 uitgeroepen. Profs. Kareljan Schoutens en Jeroen van Dongen (UvA) zullen beide bespreken in onderlinge samenhang. Toegang gratis, aanmelden verplicht.

Event details of FNWI collegetour: Einsteins Light
Date 1 April 2015
Time 20:00 -22:00
circle

Wetenschapshistoricus Jeroen van Dongen gaat in op Einsteins denken over licht: na het werk van Max Planck in 1900, waaruit volgde dat de energie van straling in vaste hoeveelheden, quanta, opgedeeld was, stelde Einstein voor dat licht zich soms gedroeg alsof het uit kleine deeltjes bestond. Dit vond hij, meer nog dan zijn relativiteitstheorie, een ‘revolutionaire’ stap, want een van de verworvenheden van de 19e-eeuwse wetenschap was juist het inzicht dat licht zich voortplantte door golfbewegingen in een medium.

Gedurende de rest van zijn carrière zou Einstein proberen het ‘duale’, dubbele golf-en-deeltje karakter van licht te begrijpen. Zo stelde hij proeven voor die uit moest maken of licht plotsklaps (deeltje) of gedurende langere tijd (golf) uitgezonden wordt; de proeven zouden gedaan worden door Emil Rupp, maar zijn nu bekend als spraakmakende  gevallen van wetenschappelijke fraude. Van Dongen zal Rupps experimenten, Einsteins denken over licht en de ontwikkeling van de 20e-eeuwse wetenschap en wetenschappelijke waarden bespreken.  

Fysicus Kareljan Schoutens gaat verder in op de golf-en-deeltje dualiteit. Deze geldt voor licht (niet alleen golf maar ook deeltje) en voor materie (niet alleen deeltje maar ook golf). Einsteins begrip van het golfkarakter van materie leidde tot de voorspelling in 1924 van wat nu een `Bose-Einstein condensaat’ wordt genoemd – een extreme vorm van materie die ontstaat als een wolkje atomen wordt afgekoeld tot vlak boven het absolute nulpunt. Het zou tot 1995 duren voor deze bijzondere vorm van quantummaterie experimenteel gerealiseerd werd.

Over de sprekers

Prof. dr. Jeroen van Dongen is hoogleraar wetenschapsgeschiedenis op de Universiteit van Amsterdam. Hij doceert ook op de Universiteit Utrecht en is verbonden aan het Einstein Papers Project op het California Institute of Technology. In 2010 publiceerde hij Einstein’s Unification (Cambridge University Press) en dit jaar verschijnt Cold War Science (Brill).

Prof. dr. Kareljan Schoutens is hoogleraar theoretische fysica aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij zich toelegt op de theoretische beschrijving van quantummaterie en op toepassingen op het gebied van quantuminformatica. Schoutens was in 2012-2013 decaan van de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica.

Aanmelden

Toegang tot de activiteiten van SPUI25 is gratis. Aanmelden is niet vrijblijvend. Wij rekenen op uw komst. Bent u verhinderd, dan graag doorgeven via spui25@uva.nl | T: 020 525 8142.

Er zijn helaas geen plaatsen meer beschikbaar. Vanaf 30 minuten voor aanvang van het programma worden aan de deur van de zaal volgnummers uitgedeeld. Vlak voor aanvang van het programma worden vrij gebleven stoelen op volgnummer vergeven.