Quantum Universe

De Quantum Universe is een populairwetenschappelijke website over fundamentele natuurkunde. Aan de website is een outreachprogramma verbonden dat bestaat uit masterclasses en profielwerkstukbegeleiding voor middelbare scholieren, docentencursussen, enzovoort.

De Quantum Universe is een initiatief van het Delta Institute for Theoretical Physics, het overkoepelende instituut voor theoretische natuurkunde van de universiteiten van Amsterdam, Leiden en Utrecht.

Op de website verschijnt tweemaal per week een nieuwe bijdrage, op dinsdag en op vrijdag. Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en andere QU-activiteiten? Volg ons dan op Twitter of Facebook.

Results 1 - 20 of 69

  • .

    Superradiantie en zwartgatbommen

    Ontploffingen: altijd leuk. Hoe meer energie, hoe groter de ontploffing. Zou je een zwart gat - barstens vol energie - ook kunnen laten ontploffen? Tip: don't try this at home :)

    Read more
  • .

    Het "Higgs"-mechanisme?

    "Ere wie ere toekomt" - het is een mooi idee, maar ook in de natuurkunde gaat het vaak mis. Daarom vandaag, op de geboortedag van Gerald Guralnik (1936-2014), wat aandacht voor de vele ontdekkers van wat vooral bekendstaat als het Higgs-mechanisme.

    Read more
  • .

    Breakthrough-prijs voor de Event Horizon Telescoop

    Het team van de Event Horizon Telescope, dat eerder dit jaar de eerste foto van een zwart gat maakte, heeft de jaarlijks toegekende Breakthrough Prize for Fundamental Physics gewonnen - een bedrag van maar liefst 3 miljoen dollar.

    Read more
  • .

    Een lavagracht om je huis?

    Wat krijg je als je de creatieve breinen van Randall Munroe (van de webcomic XKCD) en Henry Reich (van MinutePhysics) combineert? Een mooi vormgegeven en natuurkundig verantwoord antwoord op de vraag: 'Hoe bouw je een lavagracht om je huis?' ...

    Read more
  • https://www.atomicheritage.org/history/women-and-bomb

    Het Matilda-effect

    Het Matilda-effect is het verschijnsel dat wetenschappelijke resultaten van vrouwelijke onderzoekers vaak worden toegekend aan hun mannelijke collega's. UvA-masterstudent Sumedha Biswas beschrijft er in dit (Engelstalige) artikel een aantal.

    Read more
  • .

    Lasers: ook voor archeo- en ecologen

    Lasers ontstonden uit natuurkundig onderzoek, maar zijn tegenwoordig ook onmisbaar in andere takken van de wetenschap. Ze helpen archeologen met het vinden van verborgen steden, en ecologen maken veelvoudig gebruik van lasers om op afstand ...

    Read more
  • .

    K-theorie (3): Een beladen kwestie

    Elektrische lading is een betrekkelijk eenvoudig concept: deeltjes kunnen een positieve of negatieve lading hebben, en die lading kan alleen in veelvouden van een bepaalde fundamentele lading voorkomen. In sommige natuurkundige modellen kan het ...

    Read more
  • .

    Lasers: van hier tot de maan

    Lasers, van supermarktscanners tot lichtshows, zijn het resultaat van onze kennis van de quantummechanica. Een belangrijke toepassing van lasers is LiDAR, een techniek waarmee je lange afstanden heel precies kunt meten - zelfs de afstand van hier ...

    Read more
  • .

    K-theorie (2): spelen met dimensies

    Getallen kunnen positief en negatief zijn. Dat geldt niet voor alles wat je met een getal kunt beschrijven: iets kan bijvoorbeeld wel 2- of 3-dimensionaal zijn, maar wat betekent ‘min 4-dimensionaal’?

    Read more
  • .

    Sterk gekoppelde theorieën

    'Zwakke koppeling' is een magische term in de theoretische natuurkunde. Als de wisselwerking tussen deeltjes zwak is, kunnen we er goed aan rekenen. Maar de natuur houdt zich niet altijd aan onze voorkeuren - wat doen we als er sprake is van ...

    Read more
  • https://www.youtube.com/channel/UCUHW94eEFW7hkUMVaZz4eDg

    Hardy's paradox

    Quantummechanische (gedachte-)experimenten brengen met regelmaat ons klassiek geschoolde brein in de war. Voor wie zijn hersenen wil trainen in quantummechanisch denken bespreken we vandaag nog zo’n experiment, dat bekend staat als Hardy’s paradox.

    Read more
  • .

    Smaken in het standaardmodel

    Elementaire deeltjes hebben een eigenschap die 'flavour' wordt genoemd - smaak, dus. Gastauteur Philine van Vliet legt uit wat flavour precies is, en hoe die eigenschap ons iets kan leren over de kleine hoeveelheid antimaterie in het heelal.

    Read more
  • .

    K-theorie: Hoeveel is min drie?

    Negatieve getallen komen overal in de natuur voor. Maar wat is een negatief getal nu precies – hoe kun je ‘min drie’ bijvoorbeeld wiskundig definiëren? Het lijkt een vraag voor muggenzifters, maar het antwoord blijkt te leiden tot allerlei enorm ...

    Read more
  • .

    Rydbergatomen en gevangen ionen

    Twee bouwstenen voor quantumcomputers zijn zogeheten Rydbergatomen en gevangen ionen. Tot nu toe zijn deze systemen, die elk hun eigen voordelen hebben, onafhankelijk bestudeerd, maar natuurkundigen van het UvA-Institute of Physics hebben nu ...

    Read more
  • .

    Hoe word je een goede theoretisch natuurkundige?

    Vandaag wordt de bekende Nederlandse natuurkundige Gerard ’t Hooft 73 jaar, én het is ook nog eens 20 jaar geleden dat hij samen met Martinus Veltman de Nobelprijs won. Hoe word je eigenlijk een goede theoretisch natuurkundige?

    Read more
  • .

    Ancient minerals as neutrino detectors

    Het verhaal van sterexplosies ligt beschreven in rotsen die zich duizenden meters onder het aardoppervlak bevinden. We hoeven alleen maar te weten hoe we ze moeten lezen. Een artikel (in het Engels) van Thomas Edwards, PhD-student aan de UvA ...

    Read more
  • .

    Plaatjes uit de computer

    In het animatietijdperk waarin we leven komen beelden vaak uit de computer. Maar er heeft flink wat moeten gebeuren voordat computers geloofwaardige, ‘natuurgetrouwe’ plaatjes konden produceren. Een kijkje in de wereld van de computeranimatie.

    Read more
  • .

    Kosmische censuur en zwakke zwaartekracht

    Kosmische 'censuur' - het vermoeden dat singulariteiten altijd verborgen liggen achter een horizon - lijkt verbonden te zijn met het feit dat zwaartekracht altijd de zwakste kracht is van alle natuurkrachten. Door Evita Verheijden.

    Read more
  • .

    Van getallen naar tensornetwerken

    Veeldeeltjessystemen zijn over het algemeen zeer lastig te beschrijven, doordat alle deeltjes met elkaar een interactie aangaan. Emma Loos bespreekt één van de moderne manieren om dit soort systemen te bestuderen: tensor-netwerktheorie. Maar wat ...

    Read more
  • .

    Over Einstein en Vasalis

    M. Vasalis (1909-1998) was een Nederlandse dichteres, bekroond met onder andere de P.C. Hooft-prijs in 1982. Daan Mulder gaat in twee van haar bekendste gedichten, 'Afsluitdijk' en 'Tijd', op zoek naar het relativiteitsprincipe van Albert Einstein.

    Read more