Quantum Universe

De Quantum Universe is een populairwetenschappelijke website over fundamentele natuurkunde. Aan de website is een outreachprogramma verbonden dat bestaat uit masterclasses en profielwerkstukbegeleiding voor middelbare scholieren, docentencursussen, enzovoort.

De Quantum Universe is een initiatief van het Delta Institute for Theoretical Physics, het overkoepelende instituut voor theoretische natuurkunde van de universiteiten van Amsterdam, Leiden en Utrecht.

Op de website verschijnt tweemaal per week een nieuwe bijdrage, op dinsdag en op vrijdag. Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en andere QU-activiteiten? Volg ons dan op Twitter of Facebook.

Results 1 - 20 of 109

  • Wat is er met Betelgeuze aan de hand?

    De ster Betelgeuze haalt de laatste maanden regelmatig het nieuws. Gaat de ster 'binnenkort' ontploffen? Nieuwe opnames met de Very Large Telescope VLT laten zien dat de rode superreus niet alleen minder licht geeft, maar ook van vorm lijkt te ...

    Read more
  • Het Mpemba-effect

    Wat bevriest sneller: warm water, of koud water? Het voor de hand liggende antwoord blijkt niet het juiste te zijn! Michiel Rollier beschrijft het tegenintuitieve Mpemba-effect.

    Read more
  • The Matrix 3: Toevalsmatrices en de Riemannhypothese

    In een serie over toevalsmatrices bespreekt Jeremy van der Heijden een van de grootste raadsels uit de moderne wiskunde: de Riemannhypothese. Kan de natuurkunde van toevalsmatrices helpen om dit fundamentele wiskundige probleem op te lossen?

    Read more
  • Ultrakoude gassen (1)

    Voor kou hoeven we niet naar buiten, deze winter. Een kijkje in de 'wetenschappelijke koelkasten' dan maar, waar ultrakoude gassen gemaakt worden.

    Read more
  • Quantum-koude ionen en atomen

    In de afgelopen jaren hebben natuurkundigen technieken ontwikkeld om extreem koude atomen en ionen te maken. Deze ultra-koude deeltjes hebben allerlei toepassingen: ze kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden als bouwstenen voor quantumcomputers en ...

    Read more
  • Hedy Lamarr

    Hedy Lamarr: van filmster tot uitvinder van draadloze communicatie.

    Read more
  • Terugkijken: Viva Fysica 2020

    Op Viva Fysica!, een natuurkundecongres voor docenten en leerlingen, vertellen onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam wat er zoal speelt in het natuurkundeonderzoek van vandaag. De lezingen van de editie van 2020 (vrijdag 24 januari) ...

    Read more
  • Terugkijken: Physics@Veldhoven 2020

    Op 21 en 22 januari vond Physics@Veldhoven plaats, het jaarlijkse grote Nederlandse natuurkundecongres. De plenaire lezingen van Andrea Liu, Heino Falcke en Rupert Huber zijn inmiddels online terug te kijken.

    Read more
  • Hoe (on)veilig is nucleair afval?

    Nucleair afval bestaat uit de radioactieve bijproducten van kernreactoren, de productie van kernwapens en nucleaire geneeskunde. Wat zijn de gevaren van kernafval, en hoe gaan we hiermee om?

    Read more
  • Het kruipen van zout beter begrepen

    Als zout water verdampt, kan het zout kristalliseren en over grote afstanden ‘kruipen’. Dit effect kan grote problemen veroorzaakt in bijvoorbeeld elektronica buitenshuis.

    Read more
  • Pathologische wetenschap

    Polywater, kanalen op Mars, koude kernfusie en N-straling: het zijn allemaal voorbeelden van wat Amerikaanse Nobelprijswinnaar Irving Langmuir in 1953 bestempelde als te 'pathologische wetenschap'. Hoe herken je het?

    Read more
  • Magnetische monopolen

    Magnetische monopolen zijn nog nooit waargenomen. Toch vermoeden sommige natuurkundigen dat deze deeltjes bestaan. De Engelse natuurkundige Paul Dirac toonde aan dat magnetische monopolen, áls ze bestaan, zouden verklaren waarom elektrische ...

    Read more
  • De Matrix 2: Toevalsoppervlakken en 2D zwaartekracht

    Het is een onmisbaar wiskundig gereedschap voor de theoretisch natuurkundige: de matrix. Jeremy van der Heijden legt uit hoe je met behulp van matrices zelfs een quantumtheorie van de zwaartekracht kunt opstellen - zij het in slechts twee dimensies.

    Read more
  • Quantum Universe jaaroverzicht (3)

    Het is begin januari, dus de media staan bol van de jaaroverzichten. Voor wie al dat terugblikken nog niet moe is, sluiten wij ons graag aan bij die trend. Vandaag deel 3 van het Quantum Universe-jaaroverzicht 2019, over de maanden september t/m ...

    Read more
  • Quantum Universe jaaroverzicht 2019 (2)

    Het is eind december, dus de media staan bol van de jaaroverzichten. Voor wie al dat terugblikken nog niet moe is, sluiten wij ons graag aan bij die trend. Vandaag deel 2 van het Quantum Universe-jaaroverzicht 2019, over de maanden mei t/m augustus.

    Read more
  • Quantum Universe jaaroverzicht 2019 (1)

    Het is eind december, dus de media staan bol van de jaaroverzichten. Voor wie al dat terugblikken nog niet moe is, sluiten wij ons graag aan bij die trend. Vandaag deel 1 van het Quantum Universe-jaaroverzicht 2019, over de maanden januari t/m april.

    Read more
  • Is de thermodynamica subjectief?

    Thermodynamica vertelt hoe natuurkundige systemen - denk aan een hete kop koffie - uiteindelijk een evenwichtstoestand bereiken. Maar wat is zo'n 'evenwicht' precies, en kun je wel op objectieve wijze vaststellen wat je daarmee bedoelt?

    Read more
  • Priemgetallen, poolcoordinaten en prachtige patronen

    Hoe iets op het eerste gezicht onzinnigs wonderschone gevolgen kan hebben - én ons iets kan leren over wiskunde.

    Read more
  • Een link tussen quantum en thermodynamica

    De wetten van de thermodynamica kunnen gemakkelijk worden afgeleid uit de klassieke mechanica voor de individuele deeltjes. Maar als die losse deeltjes zich gedragen volgens de quantummechanica, wordt dat een stuk lastiger.

    Read more
  • Einsteins kortste artikel

    In 1923 publiceerde Albert Einstein in het Zeitschrift für Physik een artikel van nog geen tien regels. Einstien corrigeerde daarin zijn eigen eerdere kritiek op het werk van Alexander Friedmann over de vraag: is het heelal statisch, of dijt het uit?

    Read more