Quantum Universe

De Quantum Universe is een populairwetenschappelijke website over fundamentele natuurkunde. Aan de website is een outreachprogramma verbonden dat bestaat uit masterclasses en profielwerkstukbegeleiding voor middelbare scholieren, docentencursussen, enzovoort.

De Quantum Universe is een initiatief van het Delta Institute for Theoretical Physics, het overkoepelende instituut voor theoretische natuurkunde van de universiteiten van Amsterdam, Leiden en Utrecht.

Op de website verschijnt tweemaal per week een nieuwe bijdrage, op dinsdag en op vrijdag. Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en andere QU-activiteiten? Volg ons dan op Twitter of Facebook.

Results 1 - 20 of 51

  • .

    Van getallen naar tensornetwerken

    Veeldeeltjessystemen zijn over het algemeen zeer lastig te beschrijven, doordat alle deeltjes met elkaar een interactie aangaan. Emma Loos bespreekt één van de moderne manieren om dit soort systemen te bestuderen: tensor-netwerktheorie. Maar wat ...

    Read more
  • .

    Over Einstein en Vasalis

    M. Vasalis (1909-1998) was een Nederlandse dichteres, bekroond met onder andere de P.C. Hooft-prijs in 1982. Daan Mulder gaat in twee van haar bekendste gedichten, 'Afsluitdijk' en 'Tijd', op zoek naar het relativiteitsprincipe van Albert Einstein.

    Read more
  • .

    Symmetrie en waar het goed voor is

    Symmetrie bepaalt veel van de natuurkunde om ons heen en is voor theoretische natuurkundigen een van de meest basale principes voor het formuleren van een theorie. Maar wat betekent symmetrie nu precies en wat kunnen we er allemaal mee?

    Read more
  • .

    Het Leidenfrost-effect: meer dan zwevende druppels

    Een waterdruppel op een gloeiende plaat verdampt minder hard dan je zou denken - als de plaat maar heet genoeg is. Door het Leidenfrost effect zweven de druppels op een damplaag van hun eigen makelij. Ze verdampen nog wel, maar veel langzamer dan ...

    Read more
  • .

    Zwarte gaten in twee dimensies: handig!

    Stephen Hawking ontdekte dat zwarte gaten door puur quantummechanische effecten straling zouden kunnen uitzenden. Ze kunnen uiteindelijk zelfs helemaal verdampen. Dit alles is uiteindelijk – in zekere mate – bevestigd met behulp van ...

    Read more
  • .

    Het belang van eenheden

    Theoretisch natuurkundigen werken het liefst in 'natuurlijke eenheden' waarin bijvoorbeeld de lichtsnelheid en Plancks constante gelijk zijn aan één. Gemakkelijk, want deze keuze 'vervuilt' de berekeningen niet met vervelende factoren c en ℏ. ...

    Read more
  • .

    Quantumencryptie: Shors algoritme

    Quantumcomputers zijn erg goed in het factoriseren van grote getallen - een eigenschap die bijvoorbeeld gebruikt kan worden om geheime versleutelingen van berichten te kraken. Hier blijkt een ingenieuze wiskundige truc voor nodig te zijn: Shors ...

    Read more
  • .

    Wat kleurt de wereld om ons heen?

    Als kind leren we kleur te herkennen als een eenvoudige eigenschap van dingen. Gras is groen, een vlinder is blauw. Toch is dat gek, omdat de atomen waar dingen uit zijn opgebouwd zelf geen intrinsieke kleur hebben. Als natuurkundige vraag je je ...

    Read more
  • .

    De kooi van Faraday

    Je kent het vast wel: je stapt in de lift en ineens heeft je telefoon geen bereik meer. Of misschien heb je weleens gehoord dat je binnenin een auto of vliegtuig veilig beschermd bent tegen blikseminslagen. Het zijn allemaal voorbeelden van ...

    Read more
  • .

    Kosmische censuur

    Wat zit er achter de horizon van een zwart gat? Het principe van ‘kosmische censuur’ stelt dat we het antwoord op die vraag misschien wel nooit kunnen geven. Door Evita Verheijden, Phd student theoretische natuurkunde UvA.

    Read more
  • .

    Waarom we altijd thee morsen

    Wie heeft er nooit gemorst bij het inschenken van water, thee of wijn? Het schenken van vloeistoffen is moeilijk, omdat ze de neiging hebben langs de fles of theepot weg te vloeien in plaats van direct in het kopje of glas te stromen.

    Read more
  • .

    Een 'rommelig' zwart gat

    In het sterrenbeeld Zwaan zit een zwart gat: V404 Cygni. Het werd in 1989 ontdekt. Pas ruim 25 jaar later lukte het echter om de materie die het object uitspuwt ook echt goed te fotograferen - of preciezer: te filmen.

    Read more
  • .

    Stick-slip: van violen tot aardbevingen

    Een violist produceert muziek doordat zijn of haar strijkstok langs de snaren van de viool ‘stick-slipt’: er is geen continue glijdende beweging, maar een afwisseling van stilstand en slip. Dit effect wordt veroorzaakt doordat de wrijvingskracht ...

    Read more
  • .

    Het traagste radioactieve verval ooit

    Onderzoekers hebben in Italië in het ondergrondse Gran Sasso-laboratorium het traagste radioactieve verval ooit gemeten. Het resultaat is een spin-off van de speurtocht met het XENON-experiment naar donkere materie, waarbij een paar ton vloeibaar ...

    Read more
  • .

    De Bekenstein Bound

    Entropie - de wanorde in het heelal - neemt altijd toe. Hoe werkt dat als iets heel wanordelijks in een zwart gat valt? De Israëlische fysicus Jacob Bekenstein beantwoordde deze vraag in de jaren 70, en ontdekte daarbij een fundamentele ...

    Read more
  • .

    Solitonen in het zwembad

    De meeste golven die je in bijvoorbeeld water maakt, zullen zich snel uitspreiden en uitdoven. Soms ontstaan er echter solitonen - stabiele draaikolken, in paren, die minutenlang kunnen bestaan. Je kunt ze eenvoudig zelf maken

    Read more
  • .

    2 mei: Expeditie NEXT / Inscience Filmfestival

    Op donderdag 2 mei vindt in de Maassilo in Rotterdam het Nationale Wetenschapsfestival “Expeditie NEXT” plaats. Kinderen én volwassenen kunnen op expeditie in het Nederlandse wetenschappelijke landschap, proefjes doen, mini-colleges volgen en ...

    Read more
  • .

    Waarom worden spuitbussen koud?

    Een busje perslucht kan, als je het een tijdje gebruikt, behoorlijk koud worden. Thermodynamica in actie - maar wat gebeurt hier nou precies? Het YouTubekanaal Minutephysics maakte er een mooi filmpje over.

    Read more
  • .

    Hoe voorspel je het weer met een rol plakband?

    Natuurkunde is overal in het dagelijks leven. Zelfs iets eenvoudigs als een rol plakband berust op allerlei interessante natuurkundige principes. Je kunt er zelfs het weer mee voorspellen!

    Read more
  • .

    De eerste foto van een zwart gat!

    Vorige week schreven we op onze site een artikel met als titel 'De eerste foto van een zwart gat?'. Wie het nieuws de afgelopen dagen een klein beetje gevolgd heeft, zal weten dat we het vraagteken inmiddels kunnen vervangen door een uitroepteken!

    Read more