Quantum Universe

De Quantum Universe is een populairwetenschappelijke website over fundamentele natuurkunde. Aan de website is een outreachprogramma verbonden dat bestaat uit masterclasses en profielwerkstukbegeleiding voor middelbare scholieren, docentencursussen, enzovoort.

De Quantum Universe is een initiatief van het Delta Institute for Theoretical Physics, het overkoepelende instituut voor theoretische natuurkunde van de universiteiten van Amsterdam, Leiden en Utrecht.

Op de website verschijnt tweemaal per week een nieuwe bijdrage, op dinsdag en op vrijdag. Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen en andere QU-activiteiten? Volg ons dan op Twitter of Facebook.

Results 1 - 20 of 90

  • Einsteins kortste artikel

    In 1923 publiceerde Albert Einstein in het Zeitschrift für Physik een artikel van nog geen tien regels. Einstien corrigeerde daarin zijn eigen eerdere kritiek op het werk van Alexander Friedmann over de vraag: is het heelal statisch, of dijt het uit?

    Read more
  • Nobel Lectures 2019

    Begin oktober werden ze al toegekend, maar vandaag zijn ze ook echt uitgereikt: de Nobelprijzen voor de Natuurkunde van 2019. De prijswinnaars gaven eerder deze week in Stockholm populairwetenschappelijke lezingen over hun werk, die hieronder ...

    Read more
  • Een echografie van het universum

    De kosmische achtergrondstraling wordt wel 'de babyfoto van het heelal' genoemd. Maar met zwaartekrachtgolven kunnen we nóg verder terugkijken: tot pal na de conceptie van het heelal. De 'eerste echografie' zou je kunnen zeggen!

    Read more
  • Op zoek naar donkere materie

    Misschien is het wel een van de grootste mysteries binnen de natuurkunde: donkere materie. Wat is het? Hoe kunnen we het meten? Bestaat donkere materie echt? Bachelorstudenten Bram van der Linden en Sill Verberne deden samen met tien ...

    Read more
  • Deciphering the beginning of the universe

    De structuur van het heelal zoals we die vandaag de dag zien is afkomstig uit minieme quantumfluctuaties die 14 miljard jaar geleden plaatsvonden. Carlos Duaso Pueyo beschrijft in dit (Engelstalige) artikel hoe hij en zijn collega's onderzoeken ...

    Read more
  • De informatieparadox revisited

    Is er een verschil tussen je dagboek verbranden en het in een zwart gat gooien? Deze vraag, beter bekend als de ‘informatieparadox’, houdt theoretisch fysici al decennialang bezig. Recent onderzoek leidde tot een opleving (en misschien wel ...

    Read more
  • Cherenkovstraling

    Op foto's van kernreactoren is vaak een karakteristieke blauwe gloed te zien: Cherenkovstraling. Hoe ontstaat dit effect - en is het alleen mooi, of hebben we er ook nog iets aan?

    Read more
  • Zoeken naar lichte donkere materie

    De speurtocht naar de donkere materie die het heelal lijkt te vullen, maar die we alleen maar kunnen 'zien' door de zwaartekracht die het uitoefent, gaat onverminderd voort. Joran Angevaare bespreekt hoe onderzoekers proberen de reikwijdte van de ...

    Read more
  • Knutselen met elektronenn

    Om qubits voor quantumcomputers te kunnen maken, zou het handig zijn om moleculen in detail te kunnen ontwerpen. Met echte moleculen is dat lastig, maar wetenschappers kunnen tegenwoordig zo knutselen met elektronen dat ze willekeurige moleculen ...

    Read more
  • InScience Festival: Chasing Einstein

    Van 6 t/m 10 november wordt in Nijmegen voor de vijfde maal het wetenschapsfilmfestival InScience georganiseerd. Onderdeel van het festival is de Nederlandse première van Chasing Einstein, een film over donkere materie en zwaartekracht met ...

    Read more
  • Googles quantum supremacy claim

    Recent was het groot nieuws: Google claimde voor het eerst een berekening op een quantumcomputer te hebben gedaan die een gewone computer niet in een normale hoeveelheid tijd zou kunnen uitvoeren. Jonas Helsen, onderzoeker bij het ...

    Read more
  • .

    Speuren naar nieuwe werelden

    Enkele weken geleden wonnen Michel Mayor en Didier Queloz de helft van de Nobelprijs voor Natuurkunde 2019 voor hun bijdrage aan de zoektocht naar planeten bij andere sterren dan de zon. En dat is een stuk lastiger dan vogels spotten!

    Read more
  • Utrechtse muurformules van start

    Al sinds een jaar of vier verschijnen in Leiden natuurkundige formules op muren van panden in de stad. Inmiddels is ook in Utrecht een soortgelijk project gaande: afgelopen week werd de eerste muurformule - over het dopplereffect - daar onthuld.

    Read more
  • .

    Boekbespreking en prijsvraag: Marie Curie

    'Van klein tot groots’ is een serie kinderboeken over belangrijke vrouwen in de wereldgeschiedenis. In het nieuwste boekje komt voor het eerst een wetenschapper aan bod – en wie kon dat anders zijn dan Marie Curie.

    Read more
  • Is de aarde een bolvormige koe?

    Theoretisch natuurkundigen houden van vereenvoudigde modellen waarmee ze de essentiële fysica van een probleem kunnen beschrijven. Als grap zeggen we dat we dingen kunnen berekenen, zolang we aannemen dat het gaat om een bolvormige koe in een ...

    Read more
  • Kijken met neutrino's

    Neutrino's zijn lichte elementaire deeltjes die nauwelijks interactie met andere materie hebben. Ze opvangen in telescopen is dus niet eenvoudig. Toch kunnen we tegenwoordig ook met behulp van neutrino's de hemel bekijken en allerlei interessante ...

    Read more
  • Nobelprijzen voor kosmologie en exoplaneten

    Vanmorgen, 8 oktober, zijn de Nobelprijzen voor Natuurkunde 2019 toegekend. Kosmoloog Jim Peebles krijgt de ene helft van de prijs, Michel Mayor en Didier Queloz delen de andere helft voor de ontdekking van de eerste exoplaneet bij een ...

    Read more
  • het Matilda-effect (2): Nettie Stevens

    De eer voor de ontdekkingen van vrouwelijke wetenschappers gaat vaak naar hun mannelijke collega's gaat. In dit artikel beschrijft Sumedha Biswas een bekend voorbeeld uit de biologie: de ontdekking van de geslachtschromosomen door Nettie Stevens.

    Read more
  • Sophie Bekkering wint NOJ 2019

    Sophie Bekkering van het Praedinius Gymnasium in Groningen is de winnaar van de finale van de Natuurkunde Olympiade Junior, die donderdag 26 september werd gehouden aan de Universiteit Leiden.

    Read more
  • .

    The Matrix 1: toevalsmatrices en zware atoomkernen

    Het is 20 jaar geleden dat de eerste Matrix-film uitkwam in de bioscoop. De film spreekt nog steeds tot de verbeelding, maar vanuit een natuurkundig oogpunt is de naam ‘de matrix’ op zijn minst opmerkelijk te noemen.

    Read more